Mô hình giá là gì? Các loại mô hình giá phổ biến

Mô hình giá là hình dạng lặp lại của đường giá trên biểu đồ chứng khoán trong một khoảng thời gian nhất định. Mô hình này phản ánh diễn biến cung cầu và tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường. Nhiều người cũng gọi đây là mẫu hình giá. Nhà đầu tư dùng mô hình giá để tham khảo xu hướng giá tiếp theo, từ đó cân nhắc thời điểm mua hoặc bán phù hợp.

Mô hình giá là gì

Mô hình giá xuất hiện khi giá cổ phiếu di chuyển theo một hình dạng có thể nhận diện được, ví dụ hình tam giác, hình lá cờ hoặc hình chữ M. Mỗi hình dạng này lặp lại nhiều lần trong lịch sử thị trường. Vì vậy nhà đầu tư có thể dùng các mô hình này trong quá khứ để tham khảo cho quyết định trong hiện tại.

Mô hình giá khác với mô hình nến Nhật. Mô hình nến Nhật được tạo thành từ một hoặc vài cây nến trong thời gian ngắn. Mô hình giá được tạo thành từ nhiều phiên giao dịch, thường kéo dài vài tuần đến vài tháng.

Vì sao các mô hình giá lặp lại nhiều lần?

Giá cổ phiếu di chuyển dựa trên hành vi mua bán của đám đông nhà đầu tư. Hành vi này thường lặp lại trong các bối cảnh thị trường tương tự nhau. Ví dụ khi giá tăng mạnh, nhiều nhà đầu tư chốt lời cùng lúc, khiến giá điều chỉnh theo một hình dạng quen thuộc.

Khối lượng giao dịch cũng đóng vai trò quan trọng khi mô hình biểu đồ hình thành. Khối lượng thường giảm khi mô hình đang tích lũy, và tăng mạnh khi giá phá vỡ mô hình. Đây là lý do nhà đầu tư nên theo dõi khối lượng cùng lúc với hình dạng của các dạng mô hình này.

Các loại mô hình giá phổ biến

Mô hình giá được chia thành hai nhóm chính, dựa trên vai trò của mô hình đối với xu hướng giá trước đó. Nhóm thứ nhất là mô hình đảo chiều. Nhóm thứ hai là mô hình tiếp diễn.

Mô hình giá đảo chiều

Mô hình giá đảo chiều xuất hiện khi xu hướng giá hiện tại có khả năng kết thúc và chuyển sang chiều ngược lại. Dưới đây là một số mô hình đảo chiều thường gặp.

Mô hình 2 đỉnh – 2 đáy có hình dạng giống chữ M hoặc chữ W trên biểu đồ. Mô hình này xuất hiện khi giá thử chạm một vùng giá hai lần nhưng không vượt qua được.

Mô hình vai đầu vai gồm ba đỉnh hoặc ba đáy, trong đó đỉnh giữa cao nhất hoặc đáy giữa thấp nhất. Đây là một trong những mô hình đảo chiều được nhiều nhà đầu tư theo dõi.

Mô hình kim cương có hình dạng giống viên kim cương khi nhìn trên biểu đồ. Mô hình này ít gặp hơn hai mô hình trên nhưng vẫn được xem là tín hiệu đảo chiều đáng chú ý.

Mô hình giá tiếp diễn

Mô hình giá tiếp diễn xuất hiện khi giá tạm nghỉ trong một xu hướng, sau đó tiếp tục di chuyển theo hướng cũ. Dưới đây là một số mô hình tiếp diễn thường gặp.

Mô hình lá cờ hình thành sau một đợt tăng hoặc giảm giá mạnh. Mô hình này có phần cán cờ và phần lá cờ, thường được gọi là cờ tăng hoặc cờ giảm tùy theo hướng đi trước đó.

Mô hình cái nêm có hai đường xu hướng hội tụ dần về một điểm. Mô hình này chia thành nêm tăng và nêm giảm, tùy theo hướng nghiêng của hai đường xu hướng.

Mô hình tam giác cũng có hai đường xu hướng hội tụ, nhưng độ dốc của hai đường thường cân đối hơn mô hình cái nêm. Mô hình tam giác gồm tam giác tăng, tam giác giảm và tam giác cân.

Mô hình cờ đuôi nheo gần giống mô hình lá cờ, nhưng phần thân mô hình có hình tam giác nhỏ thay vì hình chữ nhật.

Mô hình cốc tay cầm có hình dạng giống một chiếc cốc kèm tay cầm khi nhìn trên biểu đồ. Mô hình này thường hình thành trong thời gian dài hơn các mô hình tiếp diễn khác.

Mô hình VCP là một dạng mô hình tiếp diễn đặc biệt, trong đó biên độ dao động giá thu hẹp dần qua từng đợt điều chỉnh. Mô hình này được nhà giao dịch Mark Minervini giới thiệu và được nhiều nhà đầu tư tăng trưởng sử dụng.

Cách nhận diện mẫu hình giá trên biểu đồ

Nhà đầu tư có thể nhận diện mô hình giá theo các bước sau.

Bước một, xác định xu hướng giá trước khi mô hình hình thành. Xu hướng này có thể là tăng, giảm hoặc đi ngang.

Bước hai, quan sát hình dạng mà đường giá tạo ra. Hình dạng cần lặp lại rõ ràng và có thể so sánh với các mô hình giá phổ biến ở phần trên.

Bước ba, theo dõi khối lượng giao dịch trong quá trình mô hình hình thành. Khối lượng nên giảm dần khi mô hình đang tích lũy.

Bước bốn, chờ giá phá vỡ khỏi vùng mô hình kèm khối lượng tăng đột biến. Đây là tín hiệu xác nhận mô hình đã hoàn thành.

Ưu điểm và hạn chế của mô hình giá

Mô hình giá có một số ưu điểm. Mô hình giá trực quan, dễ nhận biết bằng mắt thường. Mô hình giá cũng giúp nhà đầu tư hình dung vùng giá quan trọng, từ đó tham khảo thời điểm mua hoặc bán.

Mô hình giá cũng có hạn chế. Không phải mô hình giá nào cũng hoàn thành như dự đoán. Nhiều mô hình bị phá vỡ giả, khiến nhà đầu tư vào lệnh sai thời điểm. Vì vậy mô hình giá chỉ mang tính xác suất tham khảo, không phải một công cụ dự đoán chắc chắn.

Nội dung trong bài chỉ nhằm mục đích tham khảo và học tập, không phải khuyến nghị đầu tư cho một mã cổ phiếu cụ thể. Nhà đầu tư nên tự đánh giá rủi ro và tìm hiểu kỹ trước khi đưa ra quyết định.

Lưu ý khi sử dụng mô hình giá trong đầu tư

Nhà đầu tư nên kết hợp mô hình giá với các chỉ báo kỹ thuật khác, ví dụ RSI hoặc MACD, để tăng độ tin cậy của tín hiệu.

Nhà đầu tư cũng nên theo dõi khối lượng giao dịch song song với hình dạng mô hình. Khối lượng là yếu tố giúp xác nhận mô hình có khả năng hoàn thành hay không.

Nhà đầu tư mới có thể luyện tập nhận diện mô hình giá trên dữ liệu quá khứ trước khi áp dụng vào giao dịch thực tế.

Câu hỏi thường gặp về mô hình giá

Mô hình giá nào đáng tin cậy nhất? Không có mô hình giá nào đúng trong mọi trường hợp. Độ tin cậy của một mô hình phụ thuộc vào bối cảnh thị trường, khối lượng giao dịch và cách nhà đầu tư xác nhận tín hiệu. Một số mô hình như VCP hoặc vai đầu vai được nhiều nhà đầu tư đánh giá cao, nhưng vẫn cần kết hợp thêm công cụ khác trước khi ra quyết định.

Mô hình giá và mô hình nến Nhật khác nhau thế nào? Mô hình giá hình thành từ nhiều phiên giao dịch và thể hiện qua hình dạng tổng thể của đường giá. Mô hình nến Nhật hình thành từ một hoặc vài cây nến và thể hiện qua hình dạng của từng cây nến. Nhà đầu tư thường dùng cả hai loại mô hình cùng lúc để phân tích biểu đồ.

Có cần phần mềm riêng để nhận diện mô hình giá không? Nhà đầu tư có thể nhận diện mô hình giá bằng mắt thường trên biểu đồ thông thường. Một số phần mềm phân tích kỹ thuật có tính năng quét mô hình giá tự động, giúp tiết kiệm thời gian, nhưng không thay thế hoàn toàn việc quan sát và xác nhận thủ công.

Kết luận

Mô hình giá là công cụ hỗ trợ nhà đầu tư đọc hiểu diễn biến cung cầu trên biểu đồ chứng khoán. Mỗi loại mô hình giá phản ánh một hành vi khác nhau của thị trường. Nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ từng mô hình, kết hợp thêm khối lượng và chỉ báo kỹ thuật, trước khi áp dụng vào quyết định đầu tư thực tế.

---