William J.O’Neil là nhà đầu tư chứng khoán lừng danh, và một trong những cuốn sách nổi tiếng của ông là “How to make Money in Stocks” được giới thiệu vào năm 1988 có đề cập đến Mô hình cốc tay cầm như một mẫu hình mang lại những giao dịch thành công và lợi nhuận đáng nể của ông. Vậy thì mô hình cốc và tay cầm là gì và cách giao dịch với mô hình này sao cho đạt hiệu quả cao nhất? Mời các bạn cùng tham khảo bài viết.
Bộ sách kinh điển của William J.O’Neil: https://s.shopee.vn/3Ay5f7BUxB
Mô hình cốc tay cầm là gì?
Mô hình chiếc cốc tay cầm (tiếng Anh: Cup and Handle Pattern) là một mẫu hình được tạo nên bởi đường giá và có hình dạng mô phỏng chiếc cốc có quai cầm. Mô hình này được xem là tín hiệu tiếp diễn xu hướng và thường xuất hiện trong một xu hướng tăng giảm rõ rệt.
Các phần cấu thành nên mô hình.
Mẫu hình này bao gồm 2 phần chính là phần thân cốc và phần tay cầm như hình bên dưới, đợt giảm giá lớn tạo thành hình thân cốc có hình dạng chữ U, đợt giảm giá ít hơn tạo thành phần tay cầm.

Phần thân cốc.
Sau một xu hướng tăng dài tối thiểu 30%, giá tạo đỉnh và bắt đầu giảm giá đi xuống, tạo đáy và đi lên thành hình chữ U. Nếu phần thân cốc tạo thành hình chữ V vẫn được xem là hợp lệ nhưng độ tin cậy sẽ kém hơn.
Thời gian hoàn thành thân cốc nên từ 3 – 6 tháng. Giả định này càng hợp lý khi các chỉ báo kỹ thuật thường có độ chính xác cao hơn với các khung thời gian dài hơn.

Hai bên miệng của thân cốc phải bằng nhau một cách tương đối và có độ sâu khoảng từ 13 – 32% là lý tưởng, độ sâu tối đa chỉ nên là 50%, độ sâu càng lớn thì độ tin cậy sẽ càng giảm. Bởi vì theo lý thuyết, nếu giá giảm 50% chẳng hạn thì chiểu tăng nó phải đạt 100% để đạt đỉnh cũ. Nếu kết hợp thêm các thông tin khác bất lợi như chu kỳ giảm của nền kinh tế thì rất có thể đó không phải là mô hình chiếc cốc tay cầm.
Phần tay cầm.
Là phần sau của mô hình cốc tay cầm, sau khi tạo đáy và hồi lên ngang bằng đỉnh cũ, giá lại có một đợt điều chỉnh nhẹ cho nhà đầu tư chốt lời hoặc thoát hàng sau khi về bờ, thời gian hình thành phần tay cầm phải ít nhất từ 1 – 2 tuần.
Khối lượng giao dịch trong suốt thời tạo hình tay cầm phải nhỏ thể hiện kỳ vọng mạnh mẽ từ bên bán. Thời gian này bên mua vẫn nghi ngờ nên phe bán là thế lực cầm trịch cuộc chơi, cạn cung thể hiện bên cầm hàng không ai muốn bán hoặc dòng tiền lớn đã gom đủ hàng.
Độ sâu của phần tay cầm không được quá sâu so với độ sâu của thân cốc, lý tưởng nhất là từ 10 – 15%, tối đa chỉ nên bằng 1/2 thân cốc nếu thời gian hình thành thân cốc đủ lâu.
Cuối cùng, phần tay cầm phải nằm trên đường MA200 và thanh nến breakout phải có khối lượng giao dịch tương ứng tăng đột biến khoảng 50% so với trung bình.
Mô hình cốc tay cầm ngược.

Mô hình cốc tay cầm ngược cũng tương tự, chỉ là nó có hình dáng chiếc cốc úp ngược. Mô hình này xuất hiện trong xu hướng giảm kéo dài của đường giá.
Cách giao dịch dựa trên mô hình cốc tay cầm.
Trên cơ sở nắm vững lý thuyết của mô hình, các nhà đầu tư sẽ có các phương án giao dịch khác nhau tùy từng giai đoạn của thị trường và khẩu vị rủi ro của họ. Dưới đây mình đưa ra 3 cách giao dịch thường dùng nhất của mô hình cốc tay cầm.
Cách 1: Giao dịch dựa trên điểm breakout.
Cách giao dịch này phổ biến nhất vì mức tương quan giữa cơ hội và rủi ro là trung tính. Điểm vào lệnh là giá đóng cửa của cây nến breakout qua khỏi đường kháng cự ngang miệng cốc và tay cầm. Khoảng chốt lời được xác định dựa trên độ sâu của thân cốc.
Cách 2: Giao dịch dựa tại vùng đáy của tay cầm.
Cách giao dịch này có độ rủi ro cao nhất nhưng lại có lợi nhuận tốt nhất nếu thành công. Điểm vào lệnh được xác định là vùng đáy của phần tay cầm. Nhà đầu tư dựa trên đặc điểm của phần tay cầm được nêu ở trên, kết hợp với các công cụ khác để xác định đáy của nó. Cách giao dịch này sẽ phù hợp với các nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro cao hơn hoặc họ tự tin với nhận định của mình.
Cách 3: Giao dịch khi đường giá retest.
Cách giao dịch này có độ an toàn cao hơn cả nhưng nhà đầu tư có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội nếu đường giá không retest mà bước vào nhịp tăng luôn. Điểm vào của phương pháp là tại khu vực đường kháng cự ngang miệng cốc khi giá quay lại test vùng này. Cách xác định điểm chốt lời giống cách 1 và áp dụng chung cho cả 3 cách giao dịch.
Một số nhược điểm của mô hình cốc tay cầm.
Vấn đề luôn có 2 mặt, mặc dù mô hình cốc tay cầm có nhiều ưu điểm và mang lại lợi nhuận vượt trội nhưng nó cũng có những hạn chế nhất định.
- Mô hình này cần rất nhiều thời gian để hoàn thành.
- Nếu độ sâu của phần thân cốc chạm ngưỡng tối đa thì tín hiệu của mô hình trở nên kém tin cậy.
- Vì thời gian hình thành lâu nên mô hình cốc tay cầm có nhiều biến thể, tín hiệu nhiễu, … làm nhà đầu tư khó nhận biết.
- Mô hình này cũng không nên áp dụng cho các cổ phiếu thanh khoản thấp vì rất dễ đó là kịch bản của các thế lực thao túng giá nội bộ.
Kết luận.
Mình vừa trình bày xong các vấn đề liên quan đến mô hình chiếc cốc tay cầm. Đây là một mô hình có hiệu suất đầu tư tương đối tốt với điều kiện là nó thỏa mãn các đặc điểm và áp dụng trong thị trường có thanh khoản cao. Tuy nhiên các bạn cần lưu ý các nhược điểm của nó để đưa ra quyết định sáng suốt nhất.
Nếu bạn yêu thích tinh thần và phương pháp mà William J.O’Neil truyền tải, có thể đọc thêm Bộ sách kinh điển của ông tại đây: https://s.shopee.vn/3Ay5f7BUxB
Câu chuyện phân tích đầu tư cũng là việc cân nhắc giữa cơ hội và rủi ro mà thôi. Bởi vậy, nhà đầu tư không nên bị thiên kiến vào duy nhất mô hình cốc tay cầm hay các mô hình hay chỉ báo khác. Việc sử dụng đa dạng các công cụ phân tích đầu tư là cần thiết.
Có thể bạn muốn đọc thêm:
