Giá tham chiếu trong chứng khoán – đọc 1 lần là hiểu.

Giá tham chiếu là mức giá làm mốc để so sánh biến động trong phiên và là căn cứ xác định giá trần, giá sàn của cổ phiếu. Thông thường, trên HOSE và HNX, giá này chính là giá đóng cửa của phiên giao dịch gần nhất trước đó; còn trên UPCoM, giá tham chiếu được tính theo giá bình quân gia quyền của các giao dịch khớp lệnh liên tục trong phiên gần nhất.

Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt như ngày giao dịch đầu tiên, cổ phiếu/chứng chỉ quỹ/chứng quyền mới niêm yết, ngày không hưởng quyền, hoặc khi chứng khoán bị tạm ngừng giao dịch rồi giao dịch trở lại, chuyển sàn, giá tham chiếu sẽ được xác định hoặc điều chỉnh theo công thức và quy định riêng nhằm phản ánh đúng giá trị thực tế.

Giá tham chiếu cũng là một khái niệm cơ bản cần nắm khi đọc bảng giá chứng khoán. Đúng như tên gọi, đây là mức giá được dùng làm cơ sở để tính toán giá trần và giá sàn trong một phiên giao dịch. Bài viết này sẽ trình bày những nội dung cốt lõi nhất liên quan đến giá tham chiếu mà nhà đầu tư cần biết.

Giá tham chiếu là gì?

Giá tham chiếu trong chứng khoán là thuật ngữ có nguồn gốc từ tiếng Anh Reference Price. Trong đó, “tham” mang nghĩa tham khảo, còn “chiếu” là nhìn vào. Giá tham chiếu của ngày giao dịch hiện tại được xác định dựa trên thông tin giá của phiên liền trước. Cụ thể, đó có thể là giá đóng cửa (đối với HOSE và HNX) hoặc giá bình quân (đối với UPCoM). Cách xác định này giúp tạo ra một chuỗi liên tục về thông tin giá trên thị trường.

Trong bất kỳ bảng giá chứng khoán nào, ngay sau cột mã chứng khoán, bạn sẽ thấy ba cột thông tin cơ bản:

Trong ảnh trên, ở cột “Tham chiếu” chúng ta sẽ thấy 3 cột nhỏ hơn, bao gồm:

• TC là Giá tham chiếu.
• Trần là Giá trần
• Sàn là Giá sàn.

Đây là ba yếu tố nền tảng để định hình biên độ giao dịch của một cổ phiếu trong ngày.

Cách tính giá tham chiếu.

Với vai trò là mức giá tham chiếu cho phiên giao dịch tiếp theo, công thức tính giá tham chiếu đều dựa trên dữ liệu của phiên liền trước. Tuy nhiên, cách tính có sự khác biệt giữa các sàn giao dịch.

Cách tính giá tham chiếu sàn HOSE và HNX.

Giá tham chiếu được xác định bằng giá đóng cửa của phiên giao dịch liền trước (trừ một số trường hợp đặc biệt). Giá đóng cửa này được xác lập trong phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa.

HOSE và HNX là hai sàn có hệ thống giao dịch hoàn chỉnh với đầy đủ các phiên như: định kỳ mở cửa, khớp lệnh liên tục và định kỳ đóng cửa. Nhờ đó, việc xác định giá tham chiếu trở nên rõ ràng và nhất quán.

Cách tính giá tham chiếu sàn UpCom.

Khác với HOSE và HNX, UPCoM không có phiên định kỳ đóng cửa. Do đó, giá đóng cửa được tính bằng bình quân gia quyền của các giao dịch khớp lệnh liên tục trong ngày (không bao gồm giao dịch thỏa thuận). Đây cũng chính là giá tham chiếu cho phiên giao dịch kế tiếp.

Ví dụ: Với cổ phiếu VGC, sau khi tính bình quân gia quyền từ dữ liệu giao dịch, giá tham chiếu có thể được làm tròn theo bước giá (ví dụ làm tròn về 18.400 đồng nếu bước giá là 100 đồng).

Các bước lấy dữ liệu và tính toán như sau:

Trên hình chúng ta thấy ngày giao dịch là 5/12/2019. Trong phần được khoanh màu xanh là số lượng và giá các lô được khớp lệnh liên tục trong ngày. Chúng ta sẽ copy số liệu và tính giá bình quân gia quyền theo công thức:

Vậy giá bình quân gia quyền của phiên giao dịch ngày 5/12/2019 là 18.360 VNĐ/cổ phiếu. Nhưng do bước giá của sàn Upcom là 100 đồng (giá phải chia hết cho 100) nên giá bình quân gia quyền sẽ làm tròn thành 18.400 VNĐ/cổ phiếu.

Và đây là thông tin của cổ phiếu VGC ngày tiếp theo (6/12/2019) theo thống kê của CafeF

Ngoài ra, giá mở cửa trên UPCoM được xác định là mức giá của giao dịch khớp lệnh đầu tiên trong ngày.

Cách tính giá tham chiếu trong các trường hợp đặc biệt.

Trên thực tế, doanh nghiệp niêm yết có thể phát sinh nhiều sự kiện như trả cổ tức, phát hành thêm cổ phiếu, chuyển sàn giao dịch… Khi đó, giá tham chiếu sẽ được điều chỉnh theo các quy định riêng để phản ánh đúng bản chất giá trị.

Trong ngày giao dịch không hưởng quyền.

Ở những ngày này, giá tham chiếu thường giảm mạnh so với phiên trước do đã được điều chỉnh theo các quyền lợi như: cổ tức tiền mặt, cổ tức cổ phiếu, cổ phiếu thưởng hoặc quyền mua.

Vấn đề này tương đối dài và chi tiết mỗi loại cổ tức có sự khác biệt nên mình sẽ trình bày trong 1 bài viết riêng. Mời các bạn đọc thêm: Ngày giao dịch không hưởng quyền và cách tính giá điều chỉnh.

Khi cổ phiếu chuyển sàn.

Hiện chưa có một công thức cố định cho trường hợp này. Việc xác định giá tham chiếu phụ thuộc vào tổ chức niêm yết và đơn vị tư vấn, thường dựa trên các phương pháp định giá. Gần đây, phổ biến là sử dụng giá trung bình của khoảng 20 phiên trước khi chuyển sàn.

Lời kết.

Giá tham chiếu là một khái niệm cơ bản nhưng lại gắn liền với nhiều quy định và trường hợp cụ thể trên từng sàn giao dịch. Việc hiểu đúng và đầy đủ sẽ giúp nhà đầu tư đọc bảng giá chính xác hơn, từ đó đưa ra quyết định giao dịch hợp lý và hạn chế sai sót không đáng có.

Trên đây là toàn bộ bài viết trình bày về vấn đề giá tham chiếu trong chứng khoán. Nếu bạn có vấn đề gì cần giải đáp có thể liên hệ trực tiếp hoặc để lại lời nhắn qua google form nhé. Chúc các bạn đầu tư thành công!