Các lệnh trong chứng khoán, thứ tự ưu tiên và cách sử dụng.

Như đã biết, chứng khoán Việt Nam tổ chức giao dịch trên 3 sàn là HOSE, HNX và UpCom. Mỗi sàn lại có các loại phiên giao dịch khác nhau. Mỗi phiên giao dịch lại sử dụng các lệnh trong chứng khoán khác nhau. Vậy các loại lệnh đó là gì và sử dụng thế nào cho đúng? Bài viết này sẽ trình bày toàn bộ các lệnh chứng khoán theo quy định và cách thức sử dụng chúng.

Ta có bảng tóm tắt các lệnh trong chứng khoán được dùng trong các phiên giao dịch như sau:

Sàn HSX có quy mô lớn nhất và sự phân chia các phiên cũng bài bản nhất, tiếp theo là HNX và cuối cùng là UPCOM với cơ cấu phiên giao dịch đơn giản.

Theo quy định của từng sàn mà mỗi loại phiên giao dịch, nhà đầu tư chỉ được sử dụng một số loại lệnh nhất định, bạn cần nắm rõ để sử dụng hợp lý. Chúng ta có tất cả 8 loại lệnh:

• Lệnh LO: Limit Order – Lệnh giới hạn
• Lệnh ATO/ATC: At The Open/At The Close – Là lệnh mua bán bất chấp giá ở phiên định kỳ mở cửa hoặc đóng cửa.
• Lệnh MP: Market Price Order – Lệnh Thị Trường
• Lệnh MTL/MOK/MAK: Market To Limit/Match Or Kill/Match And Kill – Lệnh khớp liên tục ở HNX.
• Lệnh PLO: Post Limit Order – Lệnh khớp sau giờ ở HNX.

Lệnh giới hạn (Lệnh LO).

Lệnh giới hạn (Limit Order – LO) là một loại lệnh chứng khoán thể hiện mong muốn mua bán ở mức giá tốt nhất mà người giao dịch thể chấp nhận được. Lệnh LO áp dụng trong phiên khớp lệnh liên tục ở cả 3 sàn HOSE, HNX và UpCom. Đây là một trong các lênh chứng khoán được sử dụng nhiều nhất.

Đối với bên bán, Lệnh LO là lệnh bán chứng khoán ở mức giá thấp nhất mà người bán có thể chấp nhận được.

Đối với bên mua, lệnh LO là lệnh mua chứng khoán ở mức giá cao nhất mà người mua có thể chấp nhận được.

Tính giới hạn của Lệnh giới hạn.

• Người mua đặt lệnh LO cổ phiếu ACB với giá 27,000 đồng chẳng hạn. Đây là mức giá cao nhất mà nhà đầu tư có thể chấp nhận mua, giao dịch chỉ xảy ra khi có người bán ACB với giá =< 27,000 đồng.
• Người bán ACB đặt lệnh LO với giá 28,000đ chả hạn. Đây là giá thấp nhất mà họ có thể bán. Giao dịch chỉ xảy ra khi có người chấp nhận mua với mức giá >= 28,000đ.

Dưới đây là ví dụ mô tả lệnh LO trong phiên khớp lệnh liên tục ngày 09/07/2020 của mã cổ phiếu AAA.

Lưu ý rằng khối lượng mua hoặc bán sẽ thay đổi liên tục theo từng giây do có người đặt lệnh thêm vào, tuy nhiên bạn không cần để ý đến sự sai lệch đó vì cái mình đang muốn bạn hiểu là cơ chế khớp lệnh của các lệnh LO xảy ra như thế nào mà thôi.

Mình chụp lại màn hình trong thời gian đủ ngắn nên có thể loại trừ khả năng người mua hoặc bán đặt thêm lệnh chờ. Chúng ta sẽ chỉ nhìn thấy sự biến động khối lượng do khớp lệnh mà thôi.

Ở phần trên là khối lượng bán cổ phiếu AAA ở mức giá 12,700đ. Mức khối lượng này là 6,040 cổ phiếu.

Phần dưới là mình chụp lại màn hình khi có 1 lệnh LO với khối lượng 5000 cổ phiếu khớp ở giá 12,700đ.

Ngay lập tức ở hàng chờ bán, khối lượng bán ở giá 12,700đ chỉ còn là 1,040 cổ phiếu. Ta cũng thấy tổng khối lượng giao dịch tăng lên từ 1,655,890 lên 1,660,890 cổ phiếu.

Diễn giải: Bên bán treo lệnh bán 6040 cp AAA với giá 12,700đ. Bên mua thấy mức giá đó hợp lý và kê luôn 1 lệnh mua 5000 cp AAA với giá 12,700đ. Hệ thống ngay lập lức sẽ để 2 lệnh gặp nhau và khớp. Bên bán chỉ còn 1040 cp AAA đang còn treo bán với giá 12,700đ và tổng khối lượng giao dịch cũng tăng lên thể hiện sự khớp lệnh thành công.

Tính giới hạn của lệnh LO thể hiện như thế nào trong ví dụ này?.

Đây mới là điểm mấu chốt trong ví dụ. Giả sử trong trường hợp này cái lệnh mua 5000 cổ phiếu kia là lệnh LO đặt mua ở giá 12,800đ chứ không phải là 12,700đ thì sao?.

Câu trả lời là hệ thống vẫn sẽ khớp ở giá 12,700đ. Bạn có thể chấp nhận mua giá 12,800 nhưng có người sẵn sàng bán 12,700 (rẻ hơn) cho bạn thì đương nhiên là bạn sẽ chấp nhận. Hệ thống giao dịch được xây dựng trên quan điểm cung cầu thị trường.

Trường hợp lệnh mua LO ở giá 12,800đ nhưng khối lượng lại là 8,000 cổ phiếu (lớn hơn 6,040 cp ở giá 12,700) thì hệ thống sẽ khớp nguyên 6,040 cổ phiếu.

Thừa ra 8,000-6,040=1,960 cổ phiếu sẽ khớp tiếp vào mức giá bán tốt thứ 2 (Giá 2: 12,750đ và KL2: 41,440 cổ phiếu). Tuy nhiên hệ thống sẽ chỉ khớp 1,960 ở giá 12,750 mà thôi. Ở mức giá 12,750 sẽ còn dư 41,440-1,960=39,480 cổ phiếu.

Đây chính là nguyên tắc hoạt động của lệnh giới hạn LO.

Lệnh ATO và ATC trong phiên khớp lệnh định kỳ.

Lệnh ATO là lệnh được sử dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa. Hiện nay, chỉ có sàn HOSE là có phiên mở cửa với thời lượng 15 phút từ 9h-9h15.

Lệnh ATC là lệnh được sử dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa. Phiên đóng cửa được áp dụng trên 2 sàn HOSE và HNX với thời lượng 15 phút từ 14h30-14h45.

Có khá nhiều thứ để nói về 2 loại lệnh này cũng như các phiên khớp lệnh định kỳ nên mình sẽ viết riêng một bài khác. Để hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động của Lệnh ATO, Lệnh ATC cũng như các lệnh khác trong từng loại phiên giao dịch. Các bạn có thể tham khảo bài viết: Thời gian giao dịch chứng khoán và các phiên khớp lệnh. nhé.

Lệnh MP là gì? (Lệnh thị trường).

Lệnh MP (tiếng Anh: Market Price) là lệnh thị trường được áp dụng trong phiên khớp lệnh liên tục trên sàn HOSE. Lệnh MP là lệnh có tỷ lệ sử dụng ít hơn nhiều so với các lệnh trong chứng khoán khác.

Nguyên lý hoạt động của lệnh MP:

Thứ nhất, Lệnh MP được đặt để giao dịch ở mức giá tốt nhất: Mua thì ưu tiên khớp từ người bán giá thấp đến giá cao còn bán thì ưu tiên từ người mua giá cao đến giá thấp.

Thứ hai, Trong 1 lần đăt lệnh MP, nếu khối lượng cổ phiếu của lệnh vẫn chưa khớp hết với bên mua thì lệnh MP đó sẽ tự động chuyển thành lệnh LO. Giá của lệnh LO này được xác định bằng cách cộng hoặc trừ đi 1 bước giá của giá lệnh MP ban đầu tùy theo đó là lệnh MP mua hay bán. (mua + bán – ).

Thứ ba, khi không có bên đối ứng thì chúng ta không thể nhập được lệnh MP. và hệ thống sẽ báo lỗi lập tức. Trong trường hợp cổ phiếu trong phiên giao dịch bị trắng bên mua hoặc bên bán thì bạn không thể sử dụng Lệnh MP được.

Lệnh MTL, MOK và MAK.

Đây là các lệnh trong chứng khoán ít được sử dụng. Nó là lệnh thị trường, có chức năng tương tự như lệnh MP. Nhưng nó được sử dụng trên sàn HNX.

Lệnh MTL trong chứng khoán (Market-To-Limit) là lệnh thị trường mà sau khi khớp nếu còn dư thì phần dư đó sẽ chuyển thành lệnh LO.

Lệnh MOK (Market-Of-Kill) là lệnh thị trường mà nếu nó không được thực hiện thì sẽ bị hệ thống tự động hủy ngay sau khi nhập

Lệnh MAK trong chứng khoán (Market and kill) là lệnh thị trường có thể được khớp toàn bộ hoặc chỉ một phần. Phần dư sẽ bị hủy ngay sau khi khớp lệnh.

Lệnh PLO và phiên khớp lệnh sau giờ.

Lệnh PLO (Post Limit Order) là lệnh giao dịch trong phiên khớp lệnh sau giờ ở HNX. Giá của lệnh PLO được xác định bằng giá đóng cửa của ngày giao dịch đó. Thời gian giao dịch của lệnh là từ 14h45 – 15h hằng ngày. Để hiểu rõ hơn, bạn có thể đọc thêm: Lệnh PLO và Phiên khớp lệnh sau giờ

Trên đây là toàn bộ bài viết trình bày về các lệnh trong chứng khoán và những vấn đề liên quan. Nếu các bạn có vấn đề thắc mắc cần giải đáp, có thể liên hệ trực tiếp hoặc để lại lời nhắn qua gg form bên dưới