Open Interest (OI) là gì? Cách tính và cách đọc tín hiệu PS

Hướng dẫn toàn diện từ định nghĩa, công thức tính đến cách kết hợp OI với giá và volume để đọc xu hướng trên hợp đồng tương lai VN30F1M. Nếu bạn chưa nắm rõ Chứng khoán phái sinh là gì, vui lòng tham khảo bài viết: 1 cách nhanh nhất để hiểu chứng khoán phái sinh là gì.

Các vấn đề chính

Open Interest là gì?

Open Interest (OI) — hay còn gọi là số lượng hợp đồng mở — là tổng số hợp đồng phái sinh đang còn hiệu lực (chưa được tất toán hoặc đáo hạn) tại một thời điểm nhất định trên thị trường.

Định nghĩa cốt lõi

OI = Tổng số hợp đồng đang mở chưa tất toán

Mỗi 1 đơn vị OI = 1 bên Long + 1 bên Short (đếm theo cặp)

Khác với volume (khối lượng giao dịch trong ngày), OI là chỉ số tích lũy — nó phản ánh dòng tiền thực sự đang nằm trong thị trường, không chỉ hoạt động trong một phiên.

Lưu ý quan trọng: OI không cho biết ai đang lợi hay lỗ — nó chỉ cho biết có bao nhiêu cam kết mở giữa bên mua và bên bán. Muốn biết chiều xu hướng, cần đọc OI kết hợp với giá và volume.

Cách tính OI — 4 trường hợp cần biết

OI thay đổi tùy vào ai đang giao dịch với ai. Có 4 tình huống cơ bản:

Bên Mua	Bên Bán	Thay đổi OI	Lý do
Mới vào thị trường	Mới vào thị trường	+1 (Tăng)	Tạo vị thế mới cả hai phía
Đang Long → đóng vị thế	Đang Short → đóng vị thế	–1 (Giảm)	Cả hai tất toán cùng lúc
Mới vào thị trường	Đang Long → đóng vị thế	0 (Không đổi)	Sang tay, không tạo vị thế mới
Đang Short → đóng vị thế	Mới vào thị trường	0 (Không đổi)	Sang tay, không tạo vị thế mới

Ví dụ minh hoạ qua 4 phiên

Giả sử thị trường bắt đầu với OI = 0. Theo dõi cách OI thay đổi qua từng phiên giao dịch:

Diễn biến OI qua 4 phiên:

A mua 5 hợp đồng mới · B bán 5 hợp đồng mới → OI = 5
C mua 3 hợp đồng mới · D bán 3 hợp đồng mới → OI = 8
A đóng 2 hợp đồng (long) · B đóng 2 hợp đồng (short) → OI = 6
A đóng 3 hợp đồng (long) · E mua 3 hợp đồng mới → OI = 6 (sang tay, không đổi)

Ở phiên 4, dù có giao dịch xảy ra, OI không thay đổi — vì E chỉ tiếp quản vị thế của A, không tạo ra cam kết mới.

OI kết hợp giá và volume — bảng tín hiệu

Đây là phần quan trọng nhất trong phân tích OI. Khi đọc OI riêng lẻ, bạn chỉ biết thị trường đang bận hay đang nghỉ. Khi kết hợp với giá và volume, bạn mới biết đang đi đâu.

Uptrend mạnh

Giá tăng + OI tăng + Volume lớn

Tiền mới đổ vào theo chiều tăng. Xu hướng được xác nhận, bền vững.

Tăng yếu

Giá tăng + OI giảm + Volume vừa

Tăng do short covering. Không có lực mua thực — cẩn thận đảo chiều.

Downtrend mạnh

Giá giảm + OI tăng + Volume lớn

Short mới vào thị trường. Xu hướng giảm được xác nhận.

Sắp hết đà

Giá giảm + OI giảm + Volume vừa

Giảm do long liquidation. Bên mua đang thoát — xu hướng có thể suy yếu.

Nguyên tắc vàng: OI tăng = tiền mới vào thị trường = xu hướng hiện tại có xác nhận. OI giảm = tiền rút khỏi thị trường = xu hướng hiện tại có thể đang hết lực.

Ứng dụng thực tế trên VN30F1M

Theo dõi OI ở đâu?

OI của VN30F1M được HNX công bố công khai sau mỗi phiên giao dịch. Nhà đầu tư có thể theo dõi qua website HNX, hoặc các nền tảng như FireAnt, TCBS, Amibroker.

3 tình huống OI thường gặp trên VN30F1M

Tình huống	OI	Basis	Diễn giải
Short mới vào mạnh	Tăng đột biến	Âm mạnh	Xác nhận downtrend thực sự — không chỉ là noise
Gần đáo hạn tháng	Giảm tự nhiên	Về 0	Bình thường — vị thế đang được đóng/rolling sang tháng mới
Tích lũy trước breakout	Ổn định thấp	Quanh 0	Thị trường chờ catalyst — theo dõi volume đột biến để xác nhận

Lưu ý gần đáo hạn: OI giảm mạnh trong tuần đáo hạn (thứ Năm của tuần thứ 3 hàng tháng) là hiện tượng bình thường — không nên hiểu là tín hiệu giảm. Hãy chuyển sang theo dõi OI của hợp đồng tháng tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp về Open Interest

OI khác Volume như thế nào?

Volume là số hợp đồng được giao dịch trong ngày — reset về 0 mỗi phiên. OI là số hợp đồng còn đang mở tích lũy qua nhiều phiên. Volume cao không có nghĩa OI cao, và ngược lại.

OI tăng có nghĩa là thị trường tăng không?

Không nhất thiết. OI tăng chỉ cho biết có tiền mới vào thị trường — chiều tăng hay giảm phụ thuộc vào giá cùng lúc đó. Giá tăng + OI tăng = uptrend; nhưng giá giảm + OI tăng = downtrend.

OI giảm mạnh gần đáo hạn có đáng lo không?

Không — đây là hiện tượng tự nhiên. Các nhà đầu tư đóng vị thế tháng cũ và mở sang tháng mới (rolling). Cần theo dõi OI của hợp đồng tháng tiếp theo để đánh giá tâm lý thị trường.

Kết hợp OI với basis để phân tích như thế nào?

Basis âm mạnh + OI tăng đột biến là tín hiệu xác nhận áp lực giảm thực sự — không phải nhiễu ngắn hạn. Ngược lại, basis âm nhưng OI giảm thì có thể chỉ là lực bán đang cạn kiệt, thị trường sắp phục hồi.

Lời kết

Tóm lại một số nội dung cần nắm được trong bài viết này:

OI = số hợp đồng đang mở, đếm theo cặp long–short
OI tăng khi 2 bên mới vào; OI giảm khi 2 bên cùng đóng
Sang tay (một bên mới, một bên cũ) không làm thay đổi OI
Tín hiệu mạnh nhất: OI tăng cùng chiều với xu hướng giá + volume lớn
Trên VN30F1M: luôn kết hợp OI với basis để lọc nhiễu

Nếu các bạn có thắc mắc cần giải đáp, vui lòng liên hệ mình hoặc để lại lời nhắn bên dưới nhé.

Với hơn 10 năm kinh nghiệm trên thị trường, cùng tinh thần làm việc nghiêm túc và nền tảng kiến thức vững chắc, tôi mong muốn được đồng hành cùng anh/chị trong hành trình đầu tư một cách bài bản và hiệu quả.

Anh/chị có thể mở mới tài khoản hoặc chuyển ID tại các công ty chứng khoán hàng đầu như SSI, HSC hoặc VPS để bắt đầu trải nghiệm dịch vụ tư vấn. Việc áp dụng đúng phương pháp và kiến thức không chỉ giúp tối ưu hiệu quả đầu tư mà còn hạn chế rủi ro trong dài hạn.