WACC là gì? Cách tính và ý nghĩa trong phân tích, đầu tư

Trong phân tích đầu tư theo trường phái cơ bản (FA) thì khái niệm WACC hay chi phí sử dụng vốn bình quân sẽ khá là quen thuộc. Nó là thành phần quan trọng trong các phương pháp định giá và là mốc chuẩn để đánh giá lợi suất của các dự án đầu tư. Vậy thì WACC là gì? Công thức tính WACC ra sao và Ý nghĩa thực tế của WACC là gì? Mời các bạn cùng tham khảo bài viết nhé.

WACC là gì?

Khái niệm.

WACC (Weighted Average Cost of Capital) hay còn gọi là Chi phí sử dụng vốn bình quân, là chi phí vốn trung bình mà một công ty phải trả cho tất cả các nguồn vốn của mình (vốn chủ sở hữu và nợ). Nó phản ánh rủi ro và chi phí tài trợ để doanh nghiệp duy trì hoạt động và đầu tư vào các dự án mới.

Các loại vốn mà doanh nghiệp tiếp cận được bao gồm 2 loại cơ bản là vốn chủ và nợ vay.

Vốn chủ sở hữu là phần vốn thuộc về cổ đông, bao gồm các thành phần cụ thể:

• Vốn góp của cổ đông: Thường là vốn điều lệ, gồm cổ phần phổ thông và ưu đãi.
• Lợi nhuận giữ lại: Lợi nhuận chưa chia lại cho cổ đông, được giữ lại để tái đầu tư.
• Thặng dư vốn cổ phần: Phần chênh lệch thu được từ việc phát hành riêng lẻ cổ phiếu cao hơn mệnh giá.
• Các quỹ khác (nếu có): Quỹ phát triển, dự phòng… nếu vẫn thuộc sở hữu cổ đông.

Nợ là phần vốn đi vay, phải trả lãi, bao gồm:

• Nợ vay ngắn hạn: Các khoản vay ngân hàng, vay tín chấp dưới 1 năm.
• Nợ vay dài hạn: Vay ngân hàng, phát hành trái phiếu, tín dụng thuê tài chính… trên 1 năm.
• Trái phiếu phát hành: Nếu có trả lãi thì là nợ, còn trái phiếu chuyển đổi chưa chuyển thì vẫn là nợ.
• Không bao gồm: các khoản phải trả nhà cung cấp, phải trả nhân viên, thuế phải nộp, quỹ lương – vì đó là nợ hoạt động, không phải nợ tài chính.

Công thức WACC.

Doanh nghiệp cần vốn để triển khai hoạt động kinh doanh và đầu tư. Tuy nhiên trên thực tế họ phải huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau với chi phí khác nhau. Bởi vậy WACC là công thức để tính chi phí sử dụng vốn bình quân.

Trong đó:

• E: Giá trị vốn chủ sở hữu (Equity)
• D: Giá trị nợ (Debt)
• V=E+DV = E + DV=E+D: Tổng giá trị vốn
• Re: Chi phí vốn chủ sở hữu
• Rd: Chi phí nợ
• Tc: Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp

Chi phí Vốn chủ sở hữu Re.

Cách tính chi phí vốn chủ sở hữu Re: Hệ số này được ước tính bằng Mô hình CAPM với công thức như sau:

Re=Rf + β(Rm−Rf)

• Rf: Lãi suất phi rủi ro (thường được tính bằng Lãi suất trái phiếu Chính phủ). Bạn có thể tra cứu trên investing.com
• β: Hệ số rủi ro của cổ phiếu, đo lường sự tương quan giữa sự biến thiên hiệu suất sinh lợi của cổ phiếu công ty đang xét với suất sinh lợi của chỉ số (chẳng hạn như VNINDEX).
• Rm: Lợi suất kỳ vọng của thị trường. Cái này phụ thuộc chủ quan vào người tính.

Chi phí nợ Rd.

Chi phí nợ là khoản tiền được tính trên lãi suất mà công ty phải chịu cho các khoản vay. Chi phí lãi vay được khấu trừ thuế nên chi phí nợ thực tế là Rd(1 – Tc)

Một công ty thường sử dụng nhiều hình thức vay hoặc phát hành nhiều loại trái phiếu khác nhau nên chi phí sử dụng vốn vay Rd là thước đo

Ý nghĩa thực tế của WACC.

WACC được dùng để đánh giá dự án đầu tư (Hurdle Rate).

WACC được sử dụng như một “ngưỡng tối thiểu” mà các dự án đầu tư phải vượt qua để được coi là hiệu quả. Nếu lợi suất kỳ vọng của dự án cao hơn WACC, dự án có khả năng tạo ra giá trị cho doanh nghiệp. Ngược lại, nếu lợi suất thấp hơn WACC, thì dự án không đủ hấp dẫn về mặt tài chính và có thể khiến công ty mất giá trị. Do đó, WACC giúp doanh nghiệp lựa chọn các dự án đầu tư phù hợp với mục tiêu tăng trưởng bền vững.

WACC được sử dụng rộng rãi trong các phương pháp DCF.

Trong các mô hình định giá dòng tiền chiết khấu DCF, WACC là tỷ lệ được dùng để quy đổi dòng tiền tương lai về giá trị hiện tại. Chỉ số này càng thấp thì giá trị doanh nghiệp được chiết khấu càng cao, ngược lại WACC cao sẽ làm giảm giá trị doanh nghiệp. Do đó, việc xác định đúng WACC là cực kỳ quan trọng để đảm bảo kết quả định giá phản ánh chính xác giá trị thực của doanh nghiệp. Đây là ứng dụng phổ biến trong các thương vụ M&A, IPO hoặc gọi vốn.

Làm cơ sở để tối ưu cấu trúc vốn doanh nghiệp.

WACC giúp doanh nghiệp phân tích và lựa chọn cấu trúc vốn tối ưu giữa nợ và vốn chủ sở hữu. Nợ có chi phí rẻ hơn nhờ ưu đãi thuế, nhưng đi kèm với rủi ro tài chính, trong khi vốn chủ sở hữu an toàn hơn nhưng chi phí cao hơn. Bằng cách điều chỉnh tỷ trọng các nguồn vốn sao cho WACC đạt mức thấp nhất, doanh nghiệp có thể giảm chi phí sử dụng vốn và tăng giá trị thị trường. Đây là một chiến lược tài chính quan trọng trong quản trị doanh nghiệp hiện đại.

Cơ sở định giá cổ phiếu và ra quyết định đầu tư

Trong các phương pháp định giá FCFF và FCFE, WACC là một thành phần quan trọng trong công thức tính để có được giá cổ phiếu tiềm năng. Nhà đầu tư sẽ so sánh giá tiềm năng đó với thị giá cổ phiếu hiện tại trên thị trường để tìm kiếm cơ hội đầu tư.

Đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

So sánh giữa ROIC (lợi suất trên vốn đầu tư) và Chi phí sử dụng vốn bình quân là cách phổ biến để đánh giá liệu một doanh nghiệp có đang tạo ra giá trị thực sự hay không. Khi ROIC lớn hơn WACC, doanh nghiệp đang sinh lời nhiều hơn chi phí vốn, tức là tạo ra giá trị cho cổ đông. Nếu ROIC nhỏ hơn WACC, điều đó cho thấy doanh nghiệp đang hoạt động kém hiệu quả về mặt tài chính. Đây là chỉ số then chốt trong phân tích hiệu quả dài hạn của doanh nghiệp.

---