Nhiều người cho rằng việc phá sản vì chơi chứng khoán không phải là điều hiếm gặp. Mặc dù thị trường chứng khoán mang đến cơ hội sinh lời hấp dẫn, nhưng nó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu nhà đầu tư không có kiến thức và kinh nghiệm đầy đủ. Vậy thì chúng ta nên nhìn nhận quan điểm này thế nào cho xác đáng? Mời bạn cùng tham khảo bài viết này nhé.
Thực trạng hiệu suất của nhà đầu tư cá nhân.
Thống kê cho thấy nhà đầu tư cá nhân chiếm số lượng rất đông trên thị trường nhưng lại đại diện cho một lượng tiền khá khiêm tốn. Phân lớp nhà đầu tư này thường số vốn nhỏ, từ vài triệu đến trên dưới 100 triệu, trường hợp hi hữu cũng có người có số vốn rất lớn, lên tới nhiều tỷ đồng. Nhưng một thực trạng chung đáng buồn là hiệu suất đầu tư của họ thường không được như mong đợi.
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do họ thích đầu tư theo dạng lướt sóng và không có nền tảng kiến thức đầu tư một cách đầy đủ. Theo các tài liệu nước ngoài định nghĩa thì một giao dịch lướt sóng là: Chẳng hạn nhà đầu tư có vốn 100 triệu mang đi đầu tư, trong vòng 1 tháng mà giá trị giao dịch lớn hơn 200 triệu, tức là ít nhất 1 vòng mua/bán, thì gọi là giao dịch lướt sóng.
Một thống kê khác là hơn 90% nhà đầu tư hay giao dịch lướt sóng thì có hiệu suất đầu tư thấp hơn Index, chẳng hạn VnIndex tăng 15% nhưng đến hơn 9/10 nhà đầu tư trên thị trường có hiệu suất dưới 15% thậm chí thua lỗ. Đấy là trong trường hợp thị trường bình thường, còn nếu thị trường giá xuống thì hiệu suất của nhà đầu tư cá nhân sẽ còn kém hơn nhiều, việc phá sản vì chơi chứng khoán là hoàn toàn có thể xảy ra.
Những thống kê quan trọng này là cơ sở của việc ra đời Quỹ ETF – Quỹ mô phỏng chỉ số. Chẳng hạn như ở Việt Nam có các quỹ ETF mô phỏng chỉ số VN30, việc tăng giảm của quỹ sẽ tương đương với tăng giảm của VN30. Nếu nhà đầu tư nhỏ lẻ đánh thua Index thì nên đưa tiền cho Quỹ và không cần làm gì thêm nữa, hiệu suất đầu tư của họ sẽ ngang bằng với Index.

Sự ra đời của quỹ thụ động dựa trên một thực trạng rằng, phần đông nhà đầu tư nhỏ lẻ luôn đầu tư với hiệu suất không tốt, trong trường hợp xấu nhất có thể dẫn tới bi kịch phá sản vì chơi chứng khoán. Trong khuôn khổ bài viết sẽ không có nhiều thời lượng để trình bày quá lan man, tránh việc đi quá xa chủ đề chính. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu về cơ chế của quỹ ETF và các vấn đề liên quan đến định hướng đầu tư này thì mình đã có hệ thống kiến thức và đưa vào trong Khóa học chứng khoán Shaping Your Investment Mindset.
Các nguyên nhân dẫn đến việc phá sản vì chơi chứng khoán.
Nguyên nhân thì có nhiều, chẳng hạn như: Không nghiên cứu thị trường, Không tìm hiểu trước kiến thức đầu tư từ các chuyên gia, Không có kế hoạch cắt lỗ, trung bình giá .v.v.. Nhưng tựu chung thì mình nghĩ là chúng đều khởi nguyên từ lòng tham của bạn, bạn càng kỳ vọng giàu nhanh đồng nghĩa với việc phải nhận rủi ro càng lớn.
Tài sản không bao giờ nên lớn hơn nhận thức, xét trong hệ quy chiếu đầu tư chứng khoán thì tài sản chính là NAV của bạn, nhận thức chính là hiểu biết của bạn về đầu tư. Đây chỉ là cách nói tương đối nhưng nó nhấn mạnh tầm quan trọng của kiến thức.
Khi bạn không đủ kiến thức và trải nghiệm nhưng lại mang phần lớn tài sản tích cóp của mình hoặc gia đình, thậm chí là dùng đòn bẩy để đầu tư, thì việc tâm lý đầu tư và ngưỡng chịu đựng của bạn sẽ không theo kịp biến động của tài sản là điều tất yếu. Điều này dẫn tới bạn dễ bị mất phương hướng, bạn sẽ shock khi thua lỗ lớn hoặc bị “say” và không thể thoát ra khi có khoản lãi lớn mà không hiểu chúng đến từ đâu.
Vậy thì giá cổ phiếu tăng giảm dựa trên các yếu tố nào? theo mình thì có một số cái chính như sau:
Định giá của cổ phiếu: Mỗi một cổ phiếu có một mức định giá xứng đáng. Mức định giá này được xác định dựa trên mức lãi suất phi rủi ro tại Việt Nam là lãi suất tiền gửi của 4 ngân hàng TMCP có vốn nhà nước (Big4).
Bạn đầu tư bất cứ một cái gì thì cũng là kỳ vọng về lợi nhuận. Nếu lãi tiết kiệm tại Big4 là 10% thì đương nhiên sự đầu tư vào các lĩnh vực khác phải mang lại mức hiệu suất cao hơn đáng kể, đủ để để bạn đánh đổi thì tiền mới chảy ra khỏi ngân hàng. Chẳng hạn trong bối cảnh lãi suất như thế kia thì bạn phải đầu tư cổ phiếu thì 1 năm lãi ít nhất 18-20% thì mới xứng đáng, vì đầu tư lãi suất khiến bạn phải chịu rủi ro mất vốn.

Vô hình chung giá cổ phiếu trên thị trường sẽ tăng giảm dựa trên sự vận động của mức định giá này. Tất nhiên là cách xác định “mức định giá xứng đáng” phải dựa trên nhiều yếu tố như: đặc thù ngành nghề, cơ cấu tài sản doanh nghiệp, lợi thế đặc thù, …
Thường thì những cổ phiếu có mức định giá quá cao sẽ rơi rất nhanh khi thị trường điều chỉnh. Việc không hiểu về định giá và mua bán cổ phiếu theo tin đồn hoặc cảm xúc mà còn giao dịch với NAV lớn sẽ có thể dẫn tới bi kịch phá sản vì chơi chứng khoán.
Sự ủng hộ của thị trường: Trường hợp này ứng với câu nói: Nước lên thì thuyền lên. Trong bối cảnh thị trường chung đang tốt, đa phần cổ phiếu đều tăng giá bất kể định giá hay có tiềm năng gì hay không. Đây là hệ quả của tư duy tuyền tính tồn tại trong mỗi nhà đầu tư, lúc thị trường tăng giá họ chỉ nghĩ rằng thị trường sẽ còn tăng nữa và liên tục gia tăng việc mua vào cổ phiếu bất chấp mức định giá phi lý. Khi cầu lớn hơn cung thì kết quả là giá tăng.

Thị trường lên thì ai cũng là nhà đầu tư tài năng vì cứ mua là có lãi, nhưng khi thị trường xuống thì mới biết “ai mặc quần”. Theo chu kỳ kinh tế, lúc thị trường giá xuống, cổ phiếu rớt giá thì sẽ có 2 trường hợp:
- Một là cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, nếu bạn cầm những cổ phiếu này thì sau giai đoạn điều chỉnh nó sẽ hồi phục lại. Bản chất là khi suy thoái kinh tế thì tất cả các doanh nghiệp đều gặp khó, nhưng những doanh nghiệp có tiềm lực sẽ vượt qua và thậm chí có thể tăng trưởng mạnh mẽ trở lại nếu biết tận dụng thời cơ thâu tóm thị trường trong bối cảnh khủng hoảng.
- Hai là dạng cổ phiếu của công ty “rỗng” hoặc trước đó giá cổ phiếu đã được bơm thổi quá nhiều. Nếu bạn là người nắm giữ những cổ phiếu dạng này mà còn nắm với số lượng lớn thì việc phá sàn vì chơi chứng khoán sẽ thực sự xảy ra.
Game thao túng giá: Đây là một thực trạng không hiếm gặp trên thị trường chứng khoán. Một cổ phiếu trên sàn được một nhóm người dùng nhiều các chiêu bài khác nhau để thổi giá cổ phiếu và sau đó bán ở mức giá cao nhằm trục lợi bất chính. Bản chất của game đầu cơ là tạo sự fomo, người sau vào thế chỗ cho người trước. Khi không còn tiền đổ vào thì đó là lúc cuộc chơi kết thúc.

Và việc phá sản vì chơi chứng khoán là có thể xảy ra nếu bạn dốc hết tài sản vào cuộc chơi này nhưng bất hạnh lại là người cầm cục than nóng cuối cùng.
Cách để tránh vết xe đổ phá sản vì chơi chứng khoán.
Học hỏi từ những nhà đầu tư lừng danh.
Những nhà đầu tư nổi tiếng thế giới họ có từng sai lầm không? Chắc chắn là có. Nhưng sau cùng thì họ đã rút được kinh nghiệm từ chính sai lầm của mình và vươn lên đỉnh cao trong lĩnh vực đầu tư. Chúng ta là người đi sau, chúng ta có lợi thế là có thể học hỏi từ quá trình suốt đời của họ… qua những cuốn sách kinh điển.
Cuốn sách Phương pháp Wyckoff và Làm giàu từ chứng khoán là 2 cuốn bạn nên đọc. Phương pháp Wyckoff là một phương pháp trading khá phức tạp, có độ khó nhất định nhưng hiệu quả của nó cũng rất xứng đáng với công sức bạn nghiên cứu. Đây là phương pháp được rất nhiều các chuyên gia trên thế giới cũng như Việt Nam áp dụng.
Link mua sách: https://s.shopee.vn/7fQV0mF0iO
Thị trường chứng khoán là một kênh đầu tư đầy tiềm năng nhưng cũng bao hàm nhiều rủi ro có thể dẫn đến bi kịch phá sản vì chơi chứng khoán. Trong thị trường này, bạn nên học cách để bảo vệ tài sản của mình trước khi muốn kiếm lời. Và việc có một tư duy đầu tư đúng đắn, kiến thức về cách tiếp cận một doanh nghiệp, kiến thức về định giá hay kiến thức về sự vận động của dòng tiền là những thứ mà mình cho là rất quan trọng để bạn có thể kiếm được tiền trên thị trường chứng khoán.
Khóa học chứng khoán Shaping Your Investment Mindset. có thể là một lựa chọn tốt bạn có thể tham khảo nếu muốn đạt được nền tảng kiến thức đầu tư như mình đã trình bày ở trên. Mình tự tin rằng những giá trị mà khóa học mang lại sẽ lớn hơn rất nhiều lần so với khoản chi phí từ 800k đến vài triệu đồng.
Trên đây là toàn bộ những chia sẻ của mình xung quanh vấn đề “phá sản vì chơi chứng khoán”. Hy vọng bài viết cung cấp một cái nhìn mới mẻ cho các bạn trên hành trình đầu tư, hành trình tìm kiếm sự thịnh vượng tài chính. Cảm ơn vì đã đọc đến dòng này. Chúc các bạn sức khỏe, thành công!
Mở tài khoản chứng khoán
Quyền lợi:
- Mở tài khoản tại các công ty chứng khoán top đầu là VPBankS, SSI, HSC, VPS
- Tham gia nhóm mở – cập nhật thông tin thị trường
- Nhóm chat riêng (sẽ mời sau khi mở tài khoản)
- Hỗ trợ đào tạo riêng về kiến thức đầu tư.
- Ưu tiên chat riêng để giải đáp mọi thắc mắc.
Link mở tài khoản
Mở trực tiếp VPBankS
Hướng dẫn tải app VPBank Securities và hình ảnh các bước mở tài khoản: tại đây
Mở trực tiếp SSI
Mở trực tiếp HSC
Mở trực tiếp VPS
